Je hebt op Pinterest die glanzende, golvende tegeltjes voorbij zien komen. Onregelmatig, met kleurverschillen, licht dat er anders op valt per tegel. En nu blijkt dat er twee soorten zijn: handgemaakte zelliges uit Marokko van rond de €115 per m², en keramische zelliges tegels van €25 tot €45.
Dat prijsverschil roept één vraag op. Wat krijg je er precies voor terug, en heb je dat nodig?
Het korte antwoord
Kies keramische zellige look als je het effect wilt op een wand die dagelijks nat wordt, schoongemaakt moet worden of gewoon binnen budget moet blijven. Je betaalt twee tot drie keer minder, je tegelzetter doet er half zo lang over en je kunt over twee jaar nog bijbestellen.
Kies echte zelliges als het om een klein vlak gaat waar het handwerk het onderwerp is. Een nis, een schouw, een toiletwand. En als je accepteert dat er tegels tussen zitten die krom zijn, dat de kleur per doos verschilt en dat de rekening hoger uitvalt dan je nu denkt.
De rest van dit artikel legt uit waar dat verschil vandaan komt.
Wat is een echte zellige?
Een zellige is een handgemaakte, geglazuurde wandtegel uit Marokko. De klei komt uit de omgeving van Fez, wordt met de hand in een mal gevormd, in de zon gedroogd, gebakken en daarna geglazuurd. Voor de klassieke mozaïekpatronen worden de gebakken tegels vervolgens met een hamer op maat gehakt door een ambachtsman.
Dat proces verklaart alles wat je op die foto’s ziet. Het glazuur is halfdoorschijnend en gaat craqueleren, waardoor er fijne haarscheurtjes in komen. De dikte varieert. Er zitten kalkpitjes in. Het oppervlak golft, want een handgevormde tegel is nergens vlak. En omdat elke ovenlading anders uitpakt, verschilt de kleur tussen twee dozen uit dezelfde bestelling gewoon zichtbaar.
Dat zijn geen fabricagefouten. Dat is het product. Wil je meer van dit soort ambachtelijke tegels zien, kijk dan ook bij de Marokkaanse tegels.
En wat is zellige look dan?
Zellige look is keramiek dat dat effect nabootst. De tegel wordt machinaal geperst in een reliëfmal, zodat het oppervlak golft, en krijgt een glazuur dat per tegel iets anders uitpakt. Goede series draaien met tien tot twintig verschillende gezichten, zodat het patroon niet meteen terugkomt.
Het resultaat is een tegel die er van een meter afstand vrijwel hetzelfde uitziet, maar die verder een doodgewone keramische wandtegel is: gekalibreerd op maat, dicht, vlekongevoelig en overal even dik. In onze collectie zitten series als Hanoi (10×10, felle kleuren), Noa (10×10, glans) en Venice (7,5×20, handvormlook). Bekijk ze allemaal bij de zellige tegels of bij de bredere categorie handvorm tegels.
Voor de duidelijkheid: Tegels in Huis verkoopt geen handgemaakte Marokkaanse zelliges. Alles bij ons is keramiek. Wil je het echte werk, dan ben je bij een specialist beter af, en verderop lees je precies wanneer dat de verstandigere keuze is.
De verschillen op een rij
Eén rij verdient toelichting. “Herhaalt zich uiteindelijk” betekent niet dat je het meteen ziet. Op een keukenachterwand van 3 m² met een serie met vijftien varianten valt er niets te herkennen. Op een badkamerwand van 12 m² gaat een oplettend oog het patroon op een gegeven moment vinden. Voor grotere vlakken helpt het om formaten te mengen, bijvoorbeeld 10×10 met 7,5×20.
Wat kost het écht?
Hier gaat vrijwel elke vergelijking mis. Iedereen noemt de tegelprijs en stopt daar. Terwijl bij echte zelliges de tegel misschien de helft van de eindrekening is.
Een rekenvoorbeeld voor een keukenachterwand van 6 m²:
Ruim twee keer zoveel voor zes vierkante meter. Bedragen zijn indicatief en hangen af van de serie, het legpatroon en je tegelzetter. Voor je eigen oppervlak reken je het na met de tegelcalculator, en hoe je aan dat percentage extra komt lees je bij snijverlies berekenen.
Waarom de legkosten verschillen: bij echte zelliges lijmt de tegelzetter de achterkant én de wand in, moet hij de tegels eerst een minuut in water onderdompelen, werkt hij in blokken van ongeveer vijf bij vijf tegels en moet hij per tegel beoordelen of die recht genoeg is. Wat er krom uitkomt, gaat op de stapel snijtegels. Dat is geen minuut per m² meer werk, dat is een andere manier van tegelen.
Kies echte zelliges als
- Het vlak klein is. Een nis, een schouw, een toiletwand, de strook boven een fornuis. Op 2 m² valt het prijsverschil weg en telt alleen de uitstraling.
- Je precies dat levende oppervlak wilt. Craquelé, kalkpitjes, licht dat per tegel anders breekt. Keramiek komt dichtbij, maar het glazuur van een handgemaakte tegel heeft een diepte die een print niet haalt.
- Onvolkomenheden je niet storen. Sommige mensen worden er blij van dat een muur niet strak is. Andere mensen gaan er drie jaar naar staren. Weet van welke soort je bent.
- Er een vakman aan te pas komt. Dit is geen zaterdagklus. Wil je zelf tegelen, lees dan eerst hoe je zelf tegelt en oefen niet op zelliges van €115 per m².
Herken je jezelf hierin, dan hoor je bij een leverancier van handgemaakte Marokkaanse tegels. Wij verkopen die niet, en dat is een eerlijker antwoord dan je een keramische tegel aanpraten.
Kies zellige look als
- Het om een groter vlak gaat. Een complete badkamerwand in echte zelliges kost al snel meer dan de rest van de badkamer. Bekijk de badkamertegels of lees hoe je een badkamerwand betegelt.
- De wand dagelijks nat wordt. Achter een kraan, in een douche, achter een fornuis. Geglazuurd keramiek is dicht en trekt zich van niets iets aan. Zie de keuken achterwand tegels.
- Je wilt kunnen bijbestellen. Loopt er een serie, dan bestel je over een jaar dezelfde tegel. Bij handgemaakte zelliges is de kans klein dat de nieuwe partij bij de oude past.
- Je op kleur wilt kiezen. In keramiek bestaat vrijwel elke tint, van gebroken wit tot diep flessengroen. Zie de groene tegels in je badkamer of lees welke groentint bij welke ruimte past.
- Het budget een rol speelt. En dat is bij verreweg de meeste mensen zo. Daar is niets mis mee.
Waar de look tekortschiet
Een eerlijk artikel noemt ook de andere kant. Drie dingen waarin keramiek het aflegt:
De randen verraden het. Bij een buitenhoek of het einde van een vlak zie je de kern van de keramische tegel, en die is wit of beige in plaats van gekleurd. Bij een echte zellige loopt de klei door tot in de kern. Met een verstekzaagsnede of een profieltje los je het op, maar wie ernaar zoekt, vindt het.
Het reliëf is voorspelbaar. Een reliëfmal maakt een beperkt aantal gezichten. Bij strijklicht, bijvoorbeeld van een spot vlak langs de muur, zie je die golving in een herhalend ritme terugkomen. Bij handwerk is dat ritme er niet. Overweeg je spots langs de wand, kijk dan ook naar matte of glanzende tegels, want mat vergeeft strijklicht veel meer.
Het glazuur mist diepte. Dit is het verschil dat je op foto’s nooit ziet en in het echt wel. Het halfdoorschijnende glazuur van een handgemaakte zellige laat de klei eronder meekleuren. Keramiek legt kleur bovenop. Van een meter afstand: gelijkspel. Van dertig centimeter: geen discussie.
Daar staat tegenover dat je met dat prijsverschil een halve keuken betegelt. Dat is ook een argument.
Zo zie je het verschil
Sta je in een showroom of kijk je naar een foto van iemand anders, dan let je hierop:
- De hoeken. Zijn alle hoeken van alle tegels precies 90 graden en even scherp, dan is het keramiek. Handwerk levert rondere, iets afwijkende hoeken op.
- De dikte in de voeg. Loop met je vinger over een voeg. Voel je hoogteverschil tussen twee tegels, dan is het waarschijnlijk echt.
- De maat. Meet drie tegels na. Zijn ze alle drie exact 10,0 cm, dan is het keramiek.
- Herhaling. Fotografeer de wand en kijk of je hetzelfde reliëfpatroon twee keer terugvindt. Bij handwerk gebeurt dat nooit.
Wat níet werkt: op de glans afgaan. Een goede glanzende keramische zellige look is op een foto niet van echt te onderscheiden, en dat is precies waarom deze tegels zo populair zijn geworden. Hetzelfde speelt bij het verschil tussen handvorm en metro.
Plaatsen: waar het echt anders gaat
Twee dingen gelden voor allebei. Werk altijd uit meerdere dozen door elkaar, ook bij keramiek, want ook daar zit tintverschil per productiebatch. En kies de voegkleur bewust, want bij kleine tegels bepaalt de voeg net zo goed het eindbeeld als de tegel. Zie welke voegkleur bij welke tegelkleur past en het stappenplan voor tegels voegen.
Ga je zelf aan de slag met keramische zellige look, dan volstaat gewoon wandtegelwerk. De juiste lijm vind je via tegellijm kiezen en de bijbehorende kam via welke lijmkam gebruiken.
Per ruimte
Keukenachterwand. Hier komt zellige look het best tot zijn recht, en het is meteen de plek waar het budgetverschil het kleinst is. Kleine formaten geven veel voegen en dus veel textuur op een klein vlak. Inspiratie staat bij de keukentegels.
Badkamer. Op de wand kan allebei, in de douche zelf is keramiek praktischer. Echte zelliges mogen in een douche, mits volgens de voorschriften van de lijmfabrikant geplaatst en met beschermde voegen, maar het is wel de plek waar je het minst zin hebt in een risico. Zie ook de badkamertrends.
Toilet. De ideale plek voor echte zelliges. Klein vlak, weinig belasting, veel effect. Precies waar de meerprijs op een paar honderd euro blijft.
Vloer. Zellige look in keramiek kan prima op de vloer, mits je een tegel kiest die als vloertegel is bedoeld. Echte zelliges alleen bij lichte belasting en op een goede ondergrond. Een gang of keukenvloer is te veel gevraagd.
Woonkamer of schouw. Een schouwwand of nis in echte zelliges is een van de mooiste toepassingen die er zijn. Meer van dat soort ideeën staat bij de bijzondere tegels en de woonstijl ethno.
Nog steeds twijfel?
Logisch, want op een foto is dit verschil niet te zien. Vraag een proeftegel aan en houd hem thuis tegen de wand waar hij komt, bij daglicht en bij avondlicht. Kleine geglazuurde tegels veranderen enorm van karakter als het licht verandert.
Of kom langs in een van onze vijf showrooms in Deurne, Mijdrecht, Sliedrecht, Zetten of Almelo, waar de series op wandvlak liggen in plaats van als losse tegel. Dat scheelt echt in je beoordeling. Heb je een specifieke vraag over een serie, neem gerust contact op.
